Dat gevoel heeft een oorzaak. Een taalmodel kiest bij elke beslissing die niemand voor hem nam de meest waarschijnlijke optie. Dat geldt voor een zin, een kleur en de opbouw van een pagina. Eén zo'n keuze valt niet op. Twintig samen wel. Dan zie je een gemiddelde van duizend leveranciers.
We schrijven zelf met AI en we bouwen websites en software met AI. Dus we zochten uit waar het aan ligt. Daar kwam een gratis tool uit, onderaan dit stuk.
In tekst zit het in de bouw
Er gaan lijstjes rond met woorden die je moet vermijden: "cruciaal", "naadloos", "robuust", "een breed scala aan". Die woorden komen echt veel voor. Maar wie ze vervangt, houdt dezelfde tekst over met andere woorden. De sterkere signalen zitten in hoe de tekst gebouwd is:
- Een opening over de wereld in plaats van het onderwerp: "In een wereld waarin alles steeds sneller gaat".
- Een vraagje dat zichzelf beantwoordt: "Het resultaat? Twee uur per week minder typewerk."
- Een tegenstelling met iets wat niemand beweerde: "Het gaat niet om de software. Het gaat om de mensen."
- Een slot dat samenvat wat je net las, beginnend met "Kortom".
Los is elk van deze gewoon Nederlands. Iedereen schrijft weleens "kortom". Het wordt pas een patroon als ze in één stuk allemaal langskomen.
Op websites zit het in het sjabloon
Een gegenereerde pagina heeft bijna altijd dezelfde opbouw. Een kop in het midden met een label in kleine hoofdletters erboven. Daaronder drie kaarten met elk een icoon in een afgerond vierkantje. Dan een rij logo's, drie klantcitaten, een lijst met vragen en een footer met vier kolommen. Elk vlak heeft dezelfde ronde hoeken en dezelfde schaduw, en getallen tellen op als je erlangs scrolt.
Het eerste dat iedereen leerde herkennen, was het paars-blauwe verloop met gloed eromheen. Modellen weten inmiddels dat dat opvalt. Dus kiezen ze nu crème met een terracotta accent, of bijna-zwart met één felgroene kleur. Een schreefletter in de kop met één woord in een andere kleur. Stappen genummerd als 01, 02 en 03, ook als er geen volgorde is. Het oogt verzorgd, en juist daardoor zie je minder snel dat het net zo voorspelbaar is.
Nederlands met een Engels skelet
Modellen zijn grotendeels op Engelse tekst getraind. Dat lekt door in het Nederlands, op plekken waar Engelstalige tools nooit kijken. "Daarom, we hebben besloten" in plaats van "Daarom hebben we besloten". "AI oplossing" met een spatie. Een bedrag als "€1,250.50". "Echter," vooraan in de zin, letterlijk vertaald uit "However,".
Op een website zie je het in de knoppen en koppen: "Get started" en "Learn more" op een verder Nederlandse pagina, of "Onze Diensten" met twee hoofdletters. Voor een Nederlandse bezoeker is dit het sterkste signaal van allemaal. Het is ook het makkelijkst te herstellen, omdat er gewoon een goede en een foute vorm is.
En dan de overcorrectie
Sinds iedereen de eerste signalen kent, zijn er tools die AI-werk menselijker moeten maken. Hun uitvoer heeft eigen trekjes. In tekst: zinnen die beginnen met "Eerlijk?" of "Spoiler:", en details die echt moeten lijken, zoals de teler die op dinsdagochtend om kwart over zeven naar zijn scherm staarde. Die teler bestaat niet. In vormgeving: korrel over de hele pagina, dunne lijnen en sectienummers alsof het een tijdschrift is, koppen in kleine letters.
Wat je eraan doet
Bij tekst begin je bij de bouw. Haal de aanloop weg en begin waar het over gaat. Maak van het vraagje een gewone zin. Laat het slot eindigen op het laatste feit of de volgende stap. Pas daarna kijk je naar woorden en notatie. Verzin niets om een zin concreet te maken, en lees de tekst hardop.
Bij een website begin je bij de vraag wie hem gebruikt en wat die in één oogopslag moet zien. Haal kleur en sfeer uit het onderwerp: de kas, het product, de plek. Herstel daarna in rondes: eerst de witruimte, dan kleur, letter, tekst, iconen en als laatste de details zoals wat er gebeurt bij hover of als een lijst leeg is. Je merk blijft staan. Is je huisstijl paars, dan blijft hij paars; alleen het verloop en de gloed gaan eraf.
Ontslop: een gratis checker en skill
Omdat we niets vonden dat dit voor Nederlands deed, hebben we het gemaakt. Ontslop heeft drie delen. Een checker op onze site, waar je een tekst of de code van een pagina in plakt. Een skill voor Claude, Codex en Cursor, waarmee je assistent de patronen in tekst en vormgeving vindt en herstelt, zonder je feiten, je stem of je merk te veranderen. En een scanner die je in je eigen project of build draait.
Het bouwt voort op Engelstalige skills die dit eerder uitzochten, zoals humanizer, avoid-ai-design en unslop. Wat erbij kwam, is alles wat specifiek Nederlands is: woordvolgorde, samenstellingen, je en u, notatie en interfacetaal.
Eén ding doet Ontslop bewust niet: zeggen of iets door AI is gemaakt. Dat kan geen enkele tool betrouwbaar, en mensen schrijven ook weleens "kortom" of kiezen ook weleens drie kaarten. Het wijst aan wat een tekst of pagina generiek maakt. Wat je ermee doet, beslis je zelf.
Mist er een patroon dat jij steeds tegenkomt? Mail het ons. Dan komt het in de volgende versie.